Yıldızlar Neden Patlar ?

Yıldızlar Neden Patlar ?

Yüksek kütleli yıldızların yaşam döngüsünü çok basitleştirme riskini alarak her yıldızın iç kısmında enerji bunu saldığını ve kendini çekime karşı bu şekilde koruduğunu söyleyebiliriz. Termonükleer füyon neticesinde enerji üretilmeseydi yıldız olmaya aday her bir gaz topu kendi ağırlığı altında ezilirdi. ( Yıldızların doğumu, kendilerinden önceki büyük kütleli yıldızların ölümü yani süpernova patlamaları sonucu etrafa dağılan gaz ve toz bulutlarının sıkışarak yeniden forma girmesiyle başlayan bir süreçtir. ) Bu durumun temel nedenlerinden birisi de merkezlerindeki hidrojen çekirdeklerinin tükenmesi olurdu.

 Bilindiği üzere hidrojen helyuma dönüştükten sonra  ( atom numarası 1 olan 2 elementin birleşerek, kendilerinden bir atom numara fazla olan helyum elementine dönüşmesi olayı başka bir deyişle nükleer füzyon). Büyük yıldızların merkezi helyumu karbona, karbonu oksijene ve oksijeni de neona dönüştürür ve bu döngünün son aşamasında demir elementi oiuşur. Gittikçe ağırlaşan bu elementlerin füzyonu için, gittikçe artan sıcaklıklar gereklidir. ( Daha önce tanımlamasını yaptığımız nükleer füzyon için gerekli şartlardan bazıları ; Milyonlarca santigrat derece sıcaklık, yüksek basınç ve maddenin 4. hali olan plazma hali. ). Bunun nedeni çekirdeklerin geri itme tepkimelerini engellemektir. Bunu bir sonraki kısımda açıklayacağız.

Bunların hepsi kendilğinden oluşan süreçlerdir çünkü her bir aşamanın sonunda yıldızın enerji kaynağı geçici olarak kapanınca iç bölgeler sıkışır ve sıcaklık artar. Bir sonraki aşama olan füzyon da tetiklenmiş olur. Hİçbir şey sonsuza dek süremeyeceğiden yıldız da son aşamada oldukça büyük bir problem ile karşılaşır. En son oluşabilen demirin de füzyonu sonucu enerji oluşmaz, aksine soğrulur. Bu yıldız için kötü bir haberdir çünkü artık yeni bir enerji salınımı gerçekleşmeyeceğinden kendini, kendi devasa kütle çekimine karşı koruyamaz. Yıldız tam bu noktada iç sıcaklığını bir anda çok yükseklere çıkararak aniden patlar.

Özetle, bilindiği üzere her atomda olduğu gibi bünyelerinde pozitif yük taşıyan hidrojen çekirdekleri birleşme esnasında iki aynı yükün birbirlerine itici kuvvet uygulama durumundan kaynaklı olarak direnç göstereceklerdir. Belli bir eşik değerleri üzerindeki sıcaklık ve basınç bu direnci en aza indirmesi gereksin ki, iki element başarılı bir şekide birleşip füzyon olayını gerçekleştirebilsin. Zira bu standartlar yaşam kaynağımız olan güneşte sağlanamamış olsaydı, gezegenimize ısı ve enerji girişi olamayacaktı dolayısıyla bizler de olamayacaktık diğer canlı formları da. Bu atom numaraları en küçük olan hidrojenler birleşip helyuma dönüştüklerinde ise devasa bir enerji salarlar, bunların yanı sıra radyoaktif ışınımlar (Ultra viyole yani mor ötesi ışınlar gibi.) da salar ki bunlar da bizler için oldukça zararlıdır. Eğer bir gün güneşin üstlendiği bu asil ve bizler için eizem görevi, dünyada bir mikro güneş oluşturarak sağlayabilirsek her geçen gün artan enerji ihtiycımızı fazlasıyla karşılamış olabiliriz.


#yıldızların ölümü, #nükleer füzyon, #astrofizik, #süpernova, #element, #kütle çekimi

RedElma.com'a Giriş Yapın
RedElma Hesabı Oluşturmak için Tıklayın!